آلفا لينولنيك اسيد (ALA)

آلفا لينولنيك اسيد يك اسيد چرب ضروري داراي منشأ گياهي است. اين ماده يك مغذي اساسي است، يعني بدن انسان به آن نياز دارد.

آ-ال-آ به عنوان يك منبع انرژي در بدن مصرف ميشود و به عنوان يك ماده مادر نسبت به اسيدهاي چرب امگا-3 عمل مي كند. اسيدهاي چرب امگا-3، فشارخون، انعقاد خون، ضربان قلب، استاع عروق خوني، پاسخ ايمني و شكسته شدن چربي ها را تنظيم مي كند. اسيدهاي چرب ضروري در ساختن بافت مغز و اعصاب نيز نقش دارند. تنها برخي ازگياهان حاوي آ-ال-آ هستند. اين گياهان عمدتاً شامل (rapeseed)، كتان (linseed) و روغن سويا است. برخي ماهي ها (مثلاً ماكرل و سالمون) حاوي اسيدهاي چرب امگا-3 هستند. ذرت، آفتابگردان، كتان، گل رنگ و كنجد غني از اسيدهاي چرب امگا-6 است. اين دو خانواده چربي بسيار مهم، ولي داراي دو نقش جداگانه در بدن هستند. لازم است تعادلي بين اسيدهاي چرب امگا-3 و امگا-6 در رژيم غذايي وجود داشته باشد. مصرف بيش از حد هر يك موجب بروز بيماري ميشود.

رژيم غذايي آمريكايي به طور تيپيك غني از چربيهاي امگا-6 و فقير از چربي هاي امگا-3 است. مصرف بيش از حد روغن امگا-6 و مصرف كم ماهي و پايين آوردن كلي مصرف چربي از سوي آمريكايي ها مهمترين دلايل به هم خوردن تعادل بين امگا-6 و امگا-3 در رژيم غذايي آمريكايي هاست. مصرف امگا-6 به ميزان بيشتر از امگا-3 موجب توليد موادي
مي شود كه التهال زا هستند و دفاع بدن در مقابل بيماري ها را كم مي كند. اين بي تعادلي انسان را مستعد بيماري قلبي، شرايط التهابي نظير تورم مفاصل، پسوريازيس و عفونتها و ضعف سيستم ايمني مي كند. در اين موارد مصرف بيشتر
امگا-3 مؤثر است.

موارد كاربرد

اسيدهاي چرب امگا-3 داراي اثرات اثبات شده متعددي است. اين موارد به خصوص جهت قلب مفيد و در تخفيف علايم روماتيسم مفصلي و درمان اسكلروز متعدد و برخي بيماران مبتلا به ديابت و پيشگيري از سرطان مؤثر است. اخيراً اسيدهاي چرب امگا-3 در درمان ميگرن و افسردگي به طور موفق بكار رفته است. آ-ال-آ در درمان سرطان پوست هم مفيد است.

آ-ال-ا و ساير روغن هاي امگا-3 در درمان موارد زير بكار مي رود:

* بيماري قلبي: آ-ال-آ خطر بروز بيماري قلبي را با بهبود شريانا كه خون را به بدن و مغز مي رسانند و با كاهش كلسترول و تري گليسريد خون كم مي كنند.

* فشار خون بالا.

* بيماري هاي آلرژي و التهابي نظير پسوريازيس و اگزما.

* بيماري هاي خود ايمني نظير اسكلروز متعدد، لوپوس و سرطان.

منابع غذايي

غذاهاي زير منابع خوب آ-ال-آ است: دانه كتان، روغن دانه كتان، روغن كانولا (rapeseed)، مارگارين هاي ساخته شده از اين روغن ها، روغن سويا.

ساير اشكال

دو نوع فرآورده تجارتي وجود دارد. روغن هاي آشپزي (روغن كانولا، سويا، مارگارين هاي ساخته شده از اين روغن ها)، روغن هاي طبي (روغن كتان، كپسولهاي ژلاتيني روغن كتان).

بسياري از روش هاي ساخت مي تواند ارزش غذايي فرآورده هاي حاوي آ-ال-آ را از بين ببرد. روش هاي ترجيحي، روشهاي بسته بندي تغيير يافته آتمسفري است. عموماً روغن هاي با كيفيت بالا با توجه به شركتهاي سازنده معتبر، بسته بندي شده در بسته هاي مقاوم به نور، نگه داري شده در يخچال و داراي تاريخ مصرف مشخص مي شود.

نحوة مصرف

ميزان مصرف مجاز روزانه در خصوص آ-ال-آ وجود ندارد.

رژيم غذايي سالم بايد شامل چربيهاي اشباع كم و اسيدهاي چرب ضروري چند اشباعي بيشتر باشد. در صورت تمايل به مصرف آ-ال-آ با پزشك معالج خود در خصوص ميزان كلي مصرف چربي مشورت كنيد.

موارد احتياط

با پزشك معالج در خصوص رژيم غذايي خود صحبت كنيد. پزشك معالج در صورت نياز به مصرف مكمل، توصيه و نوع مكمل مناسب را نيز مشخص خواهد كرد. توجه داشته باشيد كه مكمل هاي آ-ال-آ پرچرب و حاوي كالري بالا هستند. از فرآورده هاي حاوي چربي هيدروژنه اجتناب كنيد.

تداخل هاي احتمالي

روغن دانه كتان، يك منبع آ-ال-آ، ممكن است نياز بدن به ويتامين اي را افزايش دهد. جهت آگاهي بيشتر با پزشك معالج خود مشورت كنيد

آلفاليپوييك اسيد

آلفا ليپوييك اسيد يك ضد اكسيد كننده است كه به عنوان ماده اي قوي فرايند پيري را كند و با بيماريها مبارزه مي كند. ضد اكسيد كننده هاي رايج عبارت است از ويتامين آ، سي و اي. ضد اكسيد كننده ها با حمله به رايدكالهاي آزاد عمل
مي كنند. راديكالها يا ريشه هاي آزاد فضولاتي هستند كه در اثر تبديل غذا به انرژي به وجود
مي آيند. راديكال هاي آزاد باعث واكنش هاي شيميايي مضر مي شوند كه ممكن است به سلولها آسيب برساند و مفابله با عفونت و سيستم دفاعي در مقابل سرطان و بيماري قلبي را تضعيف كند. در حقيقت آسيب راديكالهاي آزاد احتمالاً اساس فرآيند پيري است.

ضد اكسيد كننده ها به راديكال هاي آزاد حمله و آنها را خنثي مي كنند. راديكالهاي آزاد به ميزان كم داراي اثر مفيد هستند ولي ميزان زياد موجب بروز مشكلات ميشود. امروزه هزاران راديكال آزاد در محيط اطراف ما وجود دارد، به عنوان مثال اشعه ماوراي بنفش، اشعة ايكس، مواد شيميايي سمي موجود در سيگار. اگزوز ماشين و حشره كش ها.

موارد استفاده

آلفاليپوييك اسيد (تيوكتيك اسيد هم ناميده ميشود) با ساير اكسيدكننده ها نظير ويتامين سي و اي عمل مي كند. اين ماده براي رشد مهم است و به توليد انرژي در بدن و دفع مواد زايد از بدن كمك مي كند. اسيد آلفا ليپوييك از آسيب سلولي نيز جلوگيري و قند خون را كنترل و فلزات سمي را از بدن دفع مي كند. در مطالعات حيواني اسيد ليپوييك عملكرد مغزي را نيز بهبود بخشيده است. چون هم درآب و هم در چربي محلول است، در تمام قسمتهاي بدن از جمله مغز عمل مي كند.

اسيد آلفاليپوييك در درمان هپاتيت مزمن بكار رفته است چون استرس كبد را كم و سموم بدن را دفع مي كند. اين ماده درمان استاندارد مسموميت با "آمانيتا" (يك ماده سمي فوق العاده خطرناك) است. اسيد ليپوييك اثرات سمي داروهاي مصرفي حين عمل جراحي و مسكن هاي بعد از عمل را كم مي كند. ميزان توصيه شده بدين منظور 2 كپسول 100 ميلي گرمي 3 بار در روز همراه غذا يك هفته قبل از عمل و به مدت دو هفته بعد از عمل است.
 

برخلاف ساير مواد، اسيد ليپوييك به راحتي وارد مغز ميشود و مطالعات نشان داده است كه داراي اثرات حفاظتي بر مغز و بافت عصبي است. اسيد آلفا ليپوييك يكي از اميدهاي آينده درمان سكته مغزي و ساير اختلالات مغزي از جمله آسيبهاي راديكالهاي آزاد است. حيوان هاي درمان شده با اسيد ليپوييك ميزان بقاي 4 برابر پس از سكته مغزي دارند.

در بيش از يك مطالعه، درمان با اسيد ليپوييك به تسكين درد، سوزش، خارش، گزگز و مورمور و سوزن سوزن شدن در افرادي كه آسيب عصبي ناشي از ديابت داشتند كمك كرده است. ساير مطالعات نشان داده كه اسيد آلفا ليپوييك سرعت جذب گلوكز (قند) در خون در مبتلايان به ديابت را زياد مي كند و منجر به بهبود عملكرد قلب ميشود.

منابع غذايي

منابع غذايي مناسب اسيد آلفا ليپيوييك شامل اسفناج، كلم، گوشت گاو، مخمر، قلوه و قلب است.

ساير اشكال

اسيد آلفا ليپوييك به صورت كپسول وجود دارد.

نحوة مصرف

اسيد آلفا ليپوييك در بدن انسان ساخته ميشود و در غذاها هم وجود دارد. اين ماده به ميزان هاي مختلف قابل مصرف است: از 100-30 ميلي گرم در روز. در حال حاضر هيچ ميزان مشخص مصرف وجود ندارد. سازندگان اسيد ليپوييك
2-1 كپسول 50 ميلي گرم را به عنوان مكمل روزانه توصيه مي كنند.

موارد احتياط

افراد مبتلا به ديابت با پزشك معالج خود قبل از مصرف اسيد آلفاليپوييك مشورت كنند، چون ممكن است منجر به افت قند خون شود. در صورت حامله بودن يا شيردهي قبل از مصرف هر مكمل با پزشك معالج خود مشورت كنيد.

تداخل هاي احتمالي

اسيد الفا ليپوييك اثر ضد اكسيد كننده ويتامين سي و اي و گلوتاتيون را تقويت مي كند.

دي هيدرواپي آندروسترون

(DHEA)

دي هيدرواپي آندروسترون (DHEA) فراوان ترين هورمون مردانه (آندروژن) است كه غدد فوق كليه و تا حدي تخمدانها و بيضه ها تشرح مي كنند. اين ماده پيش ساز ساير هورمونها نظير تستوسترون و استروژن است. حداكثر ميزان آن در سن 25 سالگي وجود دارد. در سن 80 سالگي، سطح DHEA به 20-10 درصد حداكثر مي رسد.

DHEA به عنوان هورمون ضد سالخوردگي موسوم است چون كمبود آن در سن بالا ممكن است افراد را به سرطان پستان، پروستات و مثانه؛ تصلب شرايين؛ فشار خون بالا؛ بيماريهاي خودايمني (مثلاً ديابت، لوپوس منتشر، روماتيسم مفصلي)؛ پوكي استخوان؛ كلسترول بالا؛ چاقي؛ اختلالات حافظه؛ خستگي مزمن و ساير تظاهرات سالخوردگي مستعد كند. افراد مسن تر داراي سطح بالاتر DHEA اغلب سطح سلامت بالاتري در مقايسه با افراد داراي سطح پايين DHEA دارند. بدين ترتيب، دو نكته مهم در خصوص DHEA اين است كه در سن بالا كاهش مي يابد و در بيماريهاي متعددي ميزان آن كم
مي شود.

موارد استفاده

* بيماري قلبي: در يك مطالعه مشخص شد مردان سالم داراي سطح كم DHEA احتمال مرگ ناشي از بيماري قلبي سه برابر افراد عادي دارند.

* افزايش سن: تغييرات مثبت مهم (مثلاً تحليل عضلاني كمتر، كاهش حافظه كمتر، خلق بهتر و انرژي) در افراد مسن درمان شده با DHEA ديده شده است، ولي تحقيق گسترده تر جهت تعيين ميزان ارتباط لازم است.

* پوكي استخوان: DHEA توده استخواني خانم هاي يائسه را بيشتر مي كند. با اين حال، تجويز مكمل آن توصيه نمي شود تا مطالعات گسترده تر روي انسانها انجام شود.

* بيماري خودايمني: سطح پايين DHEA در بيماران مبتلا به اختلالات خودايمني (نظير لوپوس منتشر، روماتيسم مفصلي، اسكلروز متعدد، كوليت زخم، ايدز) ديده شده است. مكمل DHEA در مبتلايان به اختلالات خودايمني حال عمومي بيماران را بهبود مي بخشد. به خصوص بيماران مبتلا به لوپوس درمان شده با DHEA عملكرد كليوي بهتر پيدا كردند.

* افسردگي: DHEA به صورت تجربي در بيماران افسردگي بكار رفته و در بهبود افسردگي و حافظه موفق بوده است.

* ايدز: درمان با DHEA در مبتلايان به ايدز مفيد است چون احتمال ارتباط كمبود DHEA با كاهش عملكرد ايمني وجود دارد. با اين حال، آزمايش هاي باليني كنترل شده جهت اثبات اين فرضيه وجود دارد.

* تحريك و تقويت كارآيي: چون به نظر مي رسد DHEA توده عضلاني را افزايش و چربي را كاهش مي دهد و مدت زمان ترميم پس از آسيب را كم مي كند در ميان ورزشكاران محبوب شده است. با اين حال، مطالعات انساني جهت اثبات اين ادعاها لازم است. DHEA جهت تقويت عملكرد جنسي لازم است.

منابع غذايي

بيشتر فرآورده هاي DHEA موجود در بازار در آزمايشگاهها از استرولها (به خصوص دايوسجنين) ساخته ميشود كه از يام هاي وحشي موجود در مكزيك مشتق شده است.

ساير اشكال

بعضي انواع مشتق از يام وحشي به عنوان DHEA طبيعي وجود دارد. اين فراورده هاي دايوسنجين در بدن احتمالاً به DHEA تبديل ميشود. با اين حال، چون اين تبديل نيازمند چندين واكنش شيميايي است، بعيد است در بدن امكان پذير باشد.

نحوة مصرف

DHEA به صورت كپسول، آدامس و قطره زيرزباني موجود است. توصيه ميشود فقط فرآورده هاي دارويي DHEA را مصرف كنيد.

موارد احتياط

ميزان زياد DHEA ممكن است توانايي طبيعي ساخت DHEA در بدن را مهار كند و ممكن است براي سلولهاي كبدي سمي باشد. چون DHEA ميزان توليد هورمون مردانة تستوسترون را افزايش مي دهد، خانم ها بايد مواظب علايم مردانگي (مثر ريش موي سر، موي زيد صورت، افزايش وزن ناحيه كمر يا آكنه) باشند و در مردان نيز ممكن است نشانه هاي افزايش تستوسترون (مثلاً، تحليل بيضه، تهاجم جنسي، تمايل به خشونت، طاسي نوع مردانه و فشارخون بالا) بروز كند.

چون DHEA پيش ساز استروژن و تستوسترون است، بيماران مبتلا به سرطانهاي قابل تحريك با هورمون (مثل پستان، پروستات، تخمدان، بيضه) بايد از مصرف DHEA پرهيز كنند.

DHEA در افراد مسن تر از 40 سال توصيه نمي شود، مگر مشخص شود سطح هورمون كم است (كمتر از 130 ميلي گرم در دسي ليتر در خانم ها و كنتر از 180 ميلي گرم در دسي ليتر در آقايان).

كميته بين المللي المپيك و ليگ ملي فوتبال اخيراً مصرف DHEA در ورزشكاران را ممنوع كرد چون اثرات آن مشابه استروييدهاي آنابوليك (مردانه) است.

تداخل هاي احتمالي

يك مطالعه نشان داده است كه ويتامين اي ممكن است كبد را در مقابل عوارض كبدي DHEA حفاظت كند. الكل ممكن است اثرات ياثش را بيشتر كند.

فنيل آلانين

فنيل آلانين يك اسيد آمينه ضروري است كه بايد آنرا از غذا به دست آوريم زيرا بدن قادر به ساخت آن نيست. در افراد سالم، فنيل آلانين تبديل به تيروزين ميشود (تيروزين براي ساختن هورمونهايي چون نوراپي نفرين و اپي نفرين لازم است). بزرگسالان 90 درصد فنيل آلانين و بچه ها 40 درصد آن را تبديل به تيروزين مي كنند.

فنيل آلانين در درمان درد، افسردگي، مولتيپل اسكلروزيز، بيماري پاركينسون، روماتيسم مفصلي، آرتروز و حتي سرطان مفيد است.

فنيل كتونوريا (PKU) اختلالي است كه بدن قادر به تبديل فنيل آلانين به تيروزين نيست. اين بيماري در شيرخواران 3 تا 6 ماهه ظاهر ميشود و اغلب باعث عقب افتادگي شديد ذهني ميشود. اين بيماري همچنين مي تواند باعث تشنج و بيش فعالي نيز بشود. بعضي از افراد مبتلا به PKU داراي بثورات پوستي نظير اگزما هستند. PKU به ميزان 1 در ده هزار شيرخوار قفقازي و 1 در 132 هزار شيرخوار آفريقايي- آمريكايي اتفاق مي افتد. در ايالات متحده نوزادان در 48 ساعت اول عمر از نظر PKU بررسي و آزمايش
مي شوند. PKU در صورتي كه قبل از سه ماهگي درمان شود، موفقيت آميز است.

افراد مبتلا بايد رژيم غذايي فاقد فنيل آلانين و حاوي مكمل هاي تيروزين دريافت كنند تارشد مغزي مناسبي داشته باشند. بر سر اين مسئله كه بيماران مبتلا به PKU چه موقع بدون رژيم مخصوص، از مشكلات بيماري رهايي مي يابند و اين زمان در چه سني است. بين متخصصين اختلاف نظر وجود دارد. بر طبق بعضي از تحقيقات عملكردهاي ذهني و هوشي در افراد مبتلايي كه دژيم مخصوص بيماران را ادامه داده اند بهتر بوده است. با پزشك در مورد بيماري و درمان آن مشورت كنيد.

زنان حامله اي كه PKU درمان نشده دارند شيرخواران كم وزن و همراه با نقايص مادرزادي به دنيا مي آوردند. اين نقايص مادرزادي اغلب شديدند و اين شيرخواران عمر طولاني نخواهند داشت. اگر شما مبتلا به PKU هستيد و حامله ايد يا در آينده حامله مي شويد بايد رژيم فاقد فنيل آلانين را رعايت كنيد.

مقادير خيلي كم فنيل الانين مي تواند منجر به گيجي، بيقراري عاطفي، افسردگگي، كاهش هوشياري، كاهش حافظه، تغييرات رفتاري، كاهش ميل جنسي، چشم هاي پرخون، آب مرواريد، كاهش انسولين، كاهش ملانين پوست (رنگدانه)، و افزايش اشتها.

اگر مقدار فنيل آلانين بدن شما كم است مي توانيد از مكمل هاي فنيل آلانين و تيروزين استفاده كنيد از طرف ديگر شما وزن نمي گيريد و بلندتر
نمي شويد. دچار ريزش مو و مشكلات استخواني ميشويد دچار كم خوني و يا حتي مرگ مي شويد.

موارد استفاده

* سرطان. با كمتر مصرف كردن فنيل آلانين و تيروزين رشد سرطان و پيشرفت آن كاهش مي يابد، مخصوصاً در مورد ملانوماي بدخيم (سرطان پوست).

* افسردگي

* التهاب

* مولتيپل اسكلروزيز. كنترل بهتر مثانه، افزايش جنبش و فعاليت و كاهش افسردگي

* درد. كاهش دردهاي مزمن مخصوصاً در آرتروز

* بيماري پاركينسون. بهبود سفتي عصلات، ناتواني قدم زدن و مشكلات تكلم

* ويتليگو (سرگيجه). بيماري شما با تركيبي از ال- فنيل آلانين خوراكي، كرم موضعي شامل فنيل آلانين و اشعه ماورابنفش - آ بهبود مي يابد.
منابع غذايي

* پنير

* آجيل و تخمه

* شير كاكائو

* گوشت ( بدون چربي)، مخصوصاً گوشت ماهيچه

* مرغ و بوقلمون (بدون پوست)

* شير

* تخم مرغ

* آسپارتام (نوتراسوئيت)

بعضي از منابع غذايي غني از فنيل آلانين شامل مخمر تورلا، پروتئين سويا جدا شده و تغليظ شده، آرد بادام زميني، جلبك دريايي خشك شده، آرد سويا بدون چربي يا كم چربي، ماهي روغن نمك زده و خشك شده، توفوي فريز شده و خشك شده، پنير پاريزان، بادام، آجيل، تخم خشك شده هندوانه و ...

اشكال ديگر

* دي- فنيل آلانين

* ال - فنيل آلانين

* دي و ال فنيل آلانين (نصف نصف از هر كدام)

* كرمهاي موضعي

نحوة مصرف

حد مجاز توصيه شده فنيل آلانين و تيروزين در رژيم غذايي شامل موارد زير است:

* از زمان تولد تا 4 ماهگي: 125 ميلي گرم در هر كيلوگرم وزن بدن در روز

* 5 ماه تا 2 سال: 69 ميلي گرم در هر كيلوگرم از وزن بدن در روز

* 3 تا 12 سال: 22 ميلي گرم در هر كيلوگرم از وزن بدن در روز

* بزرگسالان و دهه دوم زندگي: 14 ميلي گرم در هر كيلوگرم از وزن بدن در روز

بعضي از متخصصين معتقدند كه بزرگسالان روزانه نياز به 39 ميلي گرم در هر كيلوگرم از وزن بدن دارند.

با پزشك خود در مورد ميزان مصرف در موارد خاص، مشورت كنيد. معمولاً ميزان تغذيه اي 0/75 تا 2 گرم در روز و ميزان درماني 2 تا 3 گرم در روز است. مكمل ها معمولاً 15 تا 30 دقيقه قبل از غذا مصرف مي شوند.

موارد احتياط

* اضطراب، سردرد و فشار خون بالا از عوارض جانبي است.

* افراد مبتلا به PKU و زنان حامله يا شيرده از مكمل هاي فنيل آلانين يبايد استفاده كنند.

* ال-دوپا با فنيل آلانين بر سر جذب رقابت مي كند و بنابراين ايندو همزمان با هم نبايد استفاده شوند.

* اطلاعات در مورد استفاده از «آسپارتام» در دوران حاملگي كم است. قبل از استفاده از اين شيرين كننده مصنوعي با پزشك مشورت كنيد.

* مصرف روزانه بيش از 5 گرم در روز باعث مسموميت مي شود.

تداخل هاي احتمالي

ويتامين ب-6 و ويتامين سي در جذب فنيل آلانين به بدن كمك مي كنند. افزايش آمينواسيدها با جذب فنيل آلانين رقابت مي كند.

ليزين
 

ليزين يك اسيد آمينه ضروري است كه بايد از طريق غذا تأمين شود زيرا بدن قادر به ساخت ميزان كافي از آن نيست. ليزين در فرآيند اسيدهاي چرب كمك مي كند و مخصوصاً براي رشد مهم است. ليزين همچنين در جذب كلسيم به بدن كمك مي كند، نقش مهمي در تشكيل كلاژن (مادة مهم و مورد نياز براي استخوانها و بافتها) دارد.

يك رژيم گياهخواري ليزين كافي و مورد نياز بدن را تأمين نمي كند. گياهان اگرچه منابع خوبي براي پروتئين هستند ولي حاوي ليزين كافي نيستند. اين موضوع مخصوصاً در مورد غلات و حبوبات كه منبعي از پروتئين هستند، صدق
مي كند. اگرشما ميزان خيلي كم ليزين در رژيم غذايي داشته باشيد تعادل نيتروژن در بدن شما بهم مي خورد و سرانجام دچار سنگ كليه مي شويد. علايم مصرف ميزان كم ليزين شامل خستگي، تهوع، سرگيجه، كاهش اشتها، بيقراري عاطفي، چشمان قرمز شده، كاهش ايمني بدن، كاهش رشد، كم خوني، از بين رفتن آنزيم ها، اختلالات توليد مثلي، پنوموني و اسيدوزيز (به هم خوردن pH بدن) است.

موارد استفاده

ليزين در درمان عفونت هرپسي (هم هرپس تب خال و هم هرپس زونا) مصرف ميشود. مصرف مكمل هاي ليزين زمان بهبودي را تسريع مي كند و شانس عفونت مجدد را كاهش مي دهد.

بعضي از تحقيقات نشان مي دهد كه ليزين در درمان بيماريهاي قلبي- عروقي،‌ پوسيدگي استخوان، آسم، ميگرن، پوليتهاي بيني و در، بعد از اپي زوتومي مؤثر و مفيد است. در صورت داشتن يكي از اين مشكلات قبل از مصرف ليزين با پزشك مشورت كنيد.

منابع غذايي

منابع خوب براي ليزين شامل موارد زير است:

* گوشت مخصوصاً گوشت قرمز

* پنير

* مرغ و بوقلمون

* ساردين

* آجيل

*تخم مرغ

* سويا

منابع تغليظ شده از ليزين شامل خمر تورلا، روغن ماهي نمك زده و خشك شده، پروتئين جدا شده سويا، پروتئين كنسانترة سويا، پنير پارميزان، گوشت كمر خون (بدون چربي)، توفوي خشك و فريز شده، آرد سويا بدون چربي يا كم چربي، تخم شنبليله، و جلبك اسپرولنياي خشك شده

اشكال ديگر

* ال- ليزين استيل ساليسيلات (LAS)

* ليزين كلونيكينات (LC)

* ال- ليزين مونوهيدروكلروكين (LMH)

نحوة مصرف

ميزان مجاز توصيه شده روزانه ليزين در رژيم غذايي شامل موارد زير است:

* از تولد تا 4 ماهگي: 103 ميلي گرم در هر كيلوگرم وزن بدن در روز

* 5 ماه تا 2 سال: 69 ميلي گرم در هر كيلوگرم وزن بدن در روز

* 3 تا 12 سال: 44 ميلي گرم در هر كيلوگرم وزن بدن در روز

* بزرگسالان و دهه دوم زندگي: 12 ميلي گرم در هر كيلوگرم از وزن بدن در روز

بعضي از متخصصين ميزان نياز روزانه افراد بزرگسال را 30 ميلي گرم در هر كيلوگرم وزن بدن توصيه مي كنند.

شما بايد ميزان ليزين موجوددر رژيم غذايي را مشخص كنيد و اگر ميزان كافي دريافت نمي كنيد با پزشك در مورد اضافه كردن مكمل هاي ليزين به رژيم غذايي تان مشورت كنيد. او به شما كمك مي كند مقدار مناسب را انتخاب كني.

موارد احتياط

ليزين باعث افزايش سطح تري گليسريد و كلسترول بدن ميشود. اگر شما در مورد ميزان كلسترول و تري گليسريد خونتان مشكل داريد و يا اينكه دچار بيماريهاي قلبي- عروقي هستيد قبل از مصرف مكمل هاي ليزين با پزشك مشورت كنيد.

ليزين ظاهراً سمي نيست.

تداخل هاي احتمالي

ويتامين «سي» در تشكيل كلاژن به ليزين كمك مي كند. تداخل اثر مضر از ليزين شناخته نشده است.

ليپاز
 

ليپاز جزو يكي از سه گروه آنزيم هايي است كه توسط لوزالمعده ساخته ميشود. لوزالمعده غدة برگي شكل است كه طولي برابر 5 اينچ دارد. در كنار ليپاز، لوزالمعده هورمون هاي انسولين و گلوكاگون (كه بدن براي تنظيم قند خون به آنها نياز دارد)، نيز ترشح مي كند. 2 آنزيم ديگر شامل آميلاز (مسئول شكستن نشاسته و تبديل آن به قندهاي ساده) و پروتئاز (مسئول شكستن پروتئين ها و تبديل آن به اسيدهاي آمينه) است. ليپاز به كمك آب، چربي هايي را كه به صورت تري گليسريد هستند به گليسرول و اسيد چرب تبديل مي كند كه براي بدن بهتر قابل جذب هستند.

موارد استفاده

ليپاز در درمان مشكلات گوارشي و بيماريهايي كه باعث مشكل در هضم غذا مي شود، موثر و مفيد است. اي بيماريها مي تواند ناشي از كمبود تغذيه اي باشد. مكمل هاي ليپاز مي تواند در جذب آسانتر غذا به شما كمك كند و تغذيه بدن را در سطح سالم و طبيعي نگه دارد.

بعضي از آنزيم هاي لوزالمعده در درمان بيماريهاي خودايمني (نظير روماتيسم مفصلي)، بيماري هاي التهابي و آلرژي غذايي، ارزشمندند. آنزيمهاي پانكراس در درمان بيماري سلياك (يك بيماري كه لوله گوارشي را تحت تأثير قرار مي دهد و كمبود تغذيه اي ايجاد مي كند)، از طريق افزايش اثر يك رژيم عاري از گلوتن، مؤثر است.

منابع غذايي

ليپاز به وسيله لوزالمعده ساخته ميشود. اين ماده از منابع غذايي تأمين نمي شود. بلكه مكملهاي آن را مي توان از طريق آنزيم هاي حيوانات تهيه كرد.

اشكال ديگر

ليپازي كه توسط لوزالمعده ساخته ميشود ليپاز لوزالمعده اي ناميده ميشود. همچنين ليپاز معده اي (كه به وسيله معده تهيه ميشود) و ليپاز كبدي (كه به وسيله كبد تهيه ميشود) نيز وجود دارد.

نحوة مصرف

آنزيم هاي لوزالمعده به شكل قرص و كپسول در دسترس هستند. براي تعيين ميزان مورد نياز دستور العمل آن را بخوانيد و يا با پزشكتان مشورت كنيد.

موارد احتياط

بيشتر افراد، ميزان فراواني ليپاز توليد مي كنند. در صورتي كه لوزالمعده كمتر از 10 تا 15 درصد سطح طبيعي آنزيم ترشح كند شما دچار كمبود ليپاز ميشويد.

مكمل هاي ليپاز و ديگر آنزيم هاي لوزالمعده عوارض جانبي ندارند.

تداخل هاي احتمالي

پانكراتيت (التهاب لوزالمعده) كه باعث كمبود ليپاز ميشود مي تواند جدي و خطرناك باشد كه حتي براي تمام عمر نياز به درمان داشته باشد. درمان سرخود با مكمل هاي ليپاز بدون مشورت با پزشك تصويه نمي شود. قرص يا كپسول آنزيم ليپاز مي تواند مفيد باشد، اما شما بايد در عين حال از مصرف الكل پرهيز كنيد (الكل يكي از علل ايجاد پانكراتيت است).

براي اينكه پانكراس به هضم چربي ها كمك كند، يك رژيم كم چربي توصيه ميشود.

ملاتونين

ملاتونين هورمون مهمي است كه توسط غده پينه آل در مغز ترشح مي شود. از زمان شناسايي اين هورمون در سال 1958 تا به حال مطالعات نشان داده است كه ملاتونين هورمونهاي ديگري را در بدن تنظيم مي كند. اين هورمون ها آهنگ و الگوي 24 ساعته عملكرد و پاسخ هاي بدن را تنظيم مي كنند. آزاد شدن ملاتونين در اثر تاريكي تحريك و در اثر نور سركوب مي شود بنابراين به تنظيم خواب و بيداري ما كمك
مي كند. اين ماده همچنين زمان و آزاد شدن هورمونهاي جنسي زنانه را تنظيم و كنترل مي كند، بر روي دوره هاي قاعدگي بلوغ و يائسگي تأثير مي گذارد. سطح بالاي ملاتونين همچنين مسئول پديده پيري در بدن است. بچه ها داراي بالاترين سطح ملاتونين شبانه هستند، همانطور كه سن افزايش مي يابد ميزان اين هورمون كمتر و كمتر مي شود بدين معني كه افراد زودتر به خواب مي روند و زودتر بيدار مي شوند و ممكن است از اين الگوي بهم ريخته رنج ببرند.

* بيخوابي، ملاتونين باعث اصلاح الگوي خواب در كساني ميشود كه از بيخوابي ناشي از سطح پايين ملاتونين رنج مي برند (افراد مسن، و بچه هايي كه اختلال در الگوي خواب آنها در نتيجة "اوتيسم"، صرع، سندرم داون يا فلج مغزي است).

* سرطان. ملاتونين در پيشگيري و درمان بعضي از سرطان ها مخصوصاً آنهايي كه وابسته به هورمون هستند (براي مثال سرطان پستان، سرطان پروستات) و سرطان سلول غيركوجك ريه مؤثر و مفيد است. اين ماده همچنين تأثير مثبت داروهاي ضد سرطان (مانند اينترفرون و اينترلوكين -2) را افزايش و عوارض جانبي آنها را كمتر مي كند.

* افسردگي. ملاتونين در درمان افسردگي مرتبط با سطح پايين ملاتونين، مفيد است. (براي مثال اختلال متأثر....)

* مطالعات مقدماتي نشان مي دهد كه در درمان مولتيپل اسكلروزيز، بيماري كرونري قلب، صرع، و پوكي استخوان بعد از يائسگي و پيشگيري از سندرم مرگ ناگهاني شيرخوار مؤثر است.

منابع غذايي

وجود ندارد.

اشكال ديگر

ملاتونين به صورت قرص، كپسول و قرص هاي زيرزباني در دسترس است.
نحوة مصرف

يك طيف معمولي براي ميزان مصرف مكمل هاي ملاتونين وجود ندارد. افراد مختلف به ميزان هاي متفاوتي از ملاتونين حساس هستند. به خاطر همين تفاوت در ميزان حساسيت به اين ماده، مصرف مقدار كم آن به اندازة ميزان استاندارد آن مؤثر است. در حالي كه مصرف حد استاندارد يا بيشتر از آن باعث اضطراب و تحريك پذيري ميشود.

براي درمان بيخوابي مصرف 3 ميلي گرم از آن يك ساعت قبل از خواب معمولاً مفيد است، اگرچه ميزان 0/1 تا 0/3 ميل گرم آن باعث ايجاد خواب در بعضي افراد ميشود. اگر مصرف 3 ميلي گرم در شب به مدت 3 روز مؤثر نباشد 6 ميلي گرم 1 ساعت قبل ازخواب مصرف شود. ميزان مفيد هورمون وقتي است كه فرد خواب آرامي داشته باشد و در طول روز خسته و تحريك پذير نباشد. براي درمان جت لگ 5 ميلي گرم ملاتونين يكساعت قبل از خواب شروع شود تا به ميزان مورد نظر برسد و به مدت 5 روز ادامه يابد. ميزان مصرف اين هورمون براي درمان سرطان خيل بيشتر 010 تا 50 ميلي گرم در روز) است. از ملاتونين به مدت طولاني بدون نظر پزشك استفاده نكنيد.

موارد احتياط

عوارض جانبي جدي در مصرف ملاتونين شناخته نشده است. بي خوابي و كمتر در معرض تاريكي بودن توليد ملاتونين طبيعي را در بدن سركوب مي كند. ... بعضي از افراد در اثر مصرف ملاتونين دچار ... مي شوند.

مصرف زياد يا ناصحيح ملاتونين آهنگ و ريتم فيزيولوژيك بدن را بهم مي زند. ملاتونين همچنين در صورتي كه در طول روز استفاده شود باعث خواب آلودگي ميشود. اگر بعد از مصرف ملاتونين در شب، دچار خواب آلودگي در صبح شديد ميزان مصرف را كمتر كنيد.

اگر دچار بيماري خودايمني نظير لوپوس، روماتيسم مفصلي يا يك سرطان سيستم ايمني نظير لمفوم يا لوكمي هستيد، مصرف ملاتونين براي شما خوب نيست. اگر ملاتونين را براي درمان افسردگي استفاده مي كنيد تحت نظر پزشك باشيد. در بعضي از موارد، ملاتونين علايم افسردگي را بدتر مي كند.

اگر شما براي كاهش التهاب يا سركوب سيستم ايمني از كورتيكواستروييدها استفاده مي كنيد (براي مثال يك پيوند داشته باشيد) از ملاتونين با احتياط استفاده كنيد و هميشه زير نظر پزشك باشيد. ملاتونين مي تواند مانع از باروري شود. اگر حامله هستيد يا شير مي دهيد از ملاتونين استفاده نكنيد.

تداخل هاي احتمالي

* ويتامين ب-12 سطح توليد ملاتونين را تغيير مي دهد. اگر سطح ملاتونين خون شما پايين ميزان ويتامين ب-12 نيز پايين است. مصرف ويتامين ب-12 (1/5 ميلي گرم متيل كوبالامين در روز) مي تواند باعث بهبود اختلالات خواب شود، زيرا اين ويتامين تولد ملاتونين را افزايش مي دهد.

* داروهاي ضد التهابي غير استروييدي (NSAIDs)، مانند آسپيرين و ايبوپروفن سطح توليد ملاتونين در بدن را كاهش مي دهد. بنابراين بهتر است قبل از خواب از اين داروها استفاده نكنيد. بتابلاكرها نيز مانع بالا رفتن ملاتونين در شب مي شوند.

* پروتئين، ويتامين ب-6، نياسين آميد و استيل كارنيتين همگي به توليد ملاتونين كمك مي كنند.

* بعضي از داروهاي ضد افسردگي سطح ملاتونين مغز را افزايش مي دهند. بنزوديازپينها، مانند واليوم و Xanax، مانع از توليد ملاتونين مي شوند.

الكل و كافئين و ديورتيك و بلوك كننده هاي كانال كلسيم مانع از توليد ملاتونين مي شوند.

كراتين

كراتين در سالهاي اخير به عنوان مكمل تقويت انرژي ورزشكاران محبوبيت زيادي كسب كرده است. برخلاف استروييدهاي بدن ساز، تنها عارضه مصرف كراتين، افزايش وزن است. كراتين يك اسيد آمينه است كه به طور طبيعي در عصلات اسكلتي بدن وجود دارد. هنگامي كه يك ورزش سنگين و كوتاه مدت انجام ميدهيد (نظير بلند كردن وزنه)، يك واكنش شيميايي خاص اتفاق مي افتد تا انرژي كافي در اختيار عضلات قرار دهد. كراتين در اين واكنش نقش اساسي دارد. بدن انسان، ميزان زيادي كراتين جهت فعاليتهاي معمول روزانه ذخيره نمي كند. در صورت تمايل به افزايش قدرت عضلاني، تقويت قدرت تحمل و تأخير خستگي در ورزش هاي سنگين بايد از مكمل كارتين استفاده كنيد. با اين حال، اين ماده براي همه افراد مفيد نيست. به عنوان مثال، كراتين به قدرت تحمل و كارآيي در ورزش هاي هوازي نظير دو يا دوچرخ سواري كمك نمي كند. علاوه براين، برخي افراد به دليل عوامل ارثي. پاسخ خوبي به مكمل كراتين
نمي دهند. انواع متعدد مكمل كراتين در بازار وجود دارد. جهت كسب بهترين نتيجه فرآورده اي را استفاده كنيد كه حاوي منوهيدرات كراتين به صورت تركيب با گلوكز (كربوهيدرات) باشد.

موارد استفاده

* كراتين مي تواند موجب اثرات زير شود:

* افزايش دسترسي به انرژي فوري در عضلات

* افزايش قدرت عضلاني

* افزايش تحمل ورزش سنگين كوتاه مدت

* كمك به تأخير خستگي

* افزايش توده عضلاني

* كاهش تخريب عضلاني در شرايط بعد از عمل جراحي

* كمك به بيماران قلبي با افزايش عملكرد قلب و كاهش اسپاسم قلبي و تقويت تحمل ورزش

منابع غذايي

بدن انسان حدود نيمي از كراتين مورد نياز خود را مي سازد. نيم ديگر از طريق مصرف غذا تآمين مي شود. بهترين منابع غذايي كراتين، گوشت قرمز و ماهي است. اين غذاها حاوي 1 گرم كراتين به ازاي نيم پوند گوشت خام است. با اينحال، به منظور كسب انرژي نمي توان به ميزان كراتين موجود در غذا اكتفا نمود، بلكه نياز به مكمل كراتين منوهيدرات نيز وجود دارد.

ساير اشكال

منوهيدرات كراتين به اشكال مختلف وجود دارد. رايجترين نوع آن پودري است كه با آب يا آب ميوه مخلوط ميشود. سازندگان معتقدند كه فرآورده هاي مايع جديد كراتين منوهيدرات سريع تر جذب خون ميشود و از نوع پودر بهتر است. اين نوع فرآورده از نوع پودري گران تر است. منوهيدرات كراتين به صورت قرص، كپسول، شمش انرژي، جويدني با طعم ميوه، تركيبات نوشيدني و فرآورده هاي ديگر نيز وجود دارد. مصرف منوهيدرات كراتين به صورت تركيب با گلوكز (يك كربوهيدرات ساده) بهتر از فرآورده كراتين تنهاست. به همين جهت انواع فرآروده هاي تركيبي كراتين- گلوكز در بازار وجود دارد. با پزشك معالج در خصوص فرآورده مناسب جهت خودتان مشورت كنيد.

نحوه مصرف

به منظور كسب نتيجه بهتر از مصرف فرآورده كراتين لازم است در ابتدا ميزان زياد كراتين به منظور ايجاد ذخيره در عضله مصرف شود. يك فرد 80 كيلوگرمي بايد 5 گرم كراتين منوهيدرات 4 بار در روز (جمعاً 20 گرم در روز) به مدت يك هفته مصرف كنيد. بدين ترتيب عضلات شما از كراتين اشباع و اثرات مفيد آن ظاهر خواهد شد. معمولاً ميزان نگهدارنده 5-2 گرم در روز جهت جبران ميزان مصرف شده و حفظ سطح اشباع عضلاني كافي است. در صورت افزايش يا كاهش زياد بايد ميزان مصرف را متناسب با آن زياد يا كم كرد.

موارد احتياط

عوارض جانبي مهمي در مورد مصرف مكمل كراتين منوهيدرات به منظور افزايش كارآيي ورزشي بروز نمي كند. تنها عارضه آن افزايش وزن است. اين امر به دليل افزايش آب در داخل و خارج سلولهاي عضلاني است. افزايش وزن 4-3 كيلوگرم در در 2-1 هفته اول مصرف مكمل كراتين شايع است.

گزارشهايي در خصوص عوارض جانبي ديگر در هنگام مصرف مكمل كراتين نظير گرفتگي عضلاني، كشيدگي عضلاني و مشكلات گوارشي، اختلال عملكرد كليوي و آسيب كبدي وجود دارد. برخي مطالعات تاكنون خلاف اين ادعاها را اثبات كرده است و تحقيقات بيشتر در جريان است. در حال حاضر مكمل كراتين بي خطر به نظر مي رسد.

تداخل هاي احتمالي

از غذاها و نوشابه هاي حاوي كافئين اجتناب كنيد چون ممكن است اثرات مثبت مصرف مكمل كراتين را از بين ببرد. توجه داشته باشيد كه كافئين نه تنها در قهوه، نوشابه هاي سبك و چاي بلكه در شكلات و برخي فرآورده هاي خنك بدون نسخه و مسكن ها نيز وجود دارد.

جهت اطمينان به برچسب محتويات توجه كنيد.
 

گاما- لينولنيك اسيد

گاما- لينولنيك اسيد (GLA) يك اسيد چرب ضروري است كه به طور عمده از روغن هاي گياهي به دست مي آيد. اسيد لينولئيك كه در روغن هاي خوراكي و غذاي به عمل آمده يافت مي شود در بدن به GLA تبديل مي شود. مكمل هاي GLA، كه از لينولئيك اسيد نيز به دست مي آيند به صورت روغن گل مغربي، روغن تخم "بلاك كورانت"، روغن گل گاوزبان در دسترس است. براي مثال روغن گل مغربي 72 درصد اسيد لينولئيك دارد. رژيم توصيه شده آمريكاي جنوبي داراي اسيد لينولئيك به ميزان 10 برابر مورد نياز است.

افراد مبتلا به ديابت، كمتر قادر هستند كه لينولئيك اسيد را به GLA تبديل كنند، ديگر بيماريهايي كه توانايي كمي براي تبديل اسيد لينولئيك به GLA دارند شامل: افزايش سن الكليسم، درماتيت آتوپيك، سندرم پيش از قاعدگي، روماتيسم مفصلي، سرطان و بيماريهاي قلبي-عروقي است. افزايش سن نيز باعث كاهش تبديل اسيد لينولئيك به GLA ميشود. اگر شما فرد مسني هستيد يا مبتلا به يكي از بيماريهاي ذكر شده در بالا هستيد با پزشك خود در مورد استفاده از مكمل هاي حاوي GLA مشورت كنيد.

اگر شما روماتيسم مفصلي داريد از مكمل هاي GLA سود مي بريد. اين مكمل ها مي تواند شما را از مصرف داروهاي ضد التهابي غير استروييدي كه باعث مشكلات معده و روده ميشود بي نياز كنيد. به هر حال تحقيقات بيشتري براي ميزان مصرف اين مكمل ها به صورت طولاني مدت نياز است.

سرطان بيماري ديگري است كه مصرف GLA در درمان آن مفيد است. مطالعات در افرادي كه مبتلا به سرطان ردة بزرگ، پستان و ملانوما هستند نشان داده است كه GLA از رشد سلولهاي سرطاني و پيشرفت آنها جلوگيري مي كند.

تحقيقات نشان داده است كه در بيماران همودياليزي با علايم پوستي اورميك مصرف مكمل هاي روغن گل مغربي باعث بهبود بيماري پوستي آنها شده است. مطالعات همچنين نشان
مي دهد كه مصرف GLA در افزايش تودة استخواني و جذب كلسيم در افراد مبتلا به پوكي استخوان، مفيد و مؤثر است.

موارد استفاده

* روماتيسم مفصلي.